Congres 11-12 november '06

Het congres is toegankelijk voor leden van EPTA maar ook niet-leden. Er kan ingetekend worden op het gehele congres maar ook op alleen zaterdag of zondag.


Bert van den Brink


Rineke Brinkhof


Willem Brons


Joop Albracht


Michael Davidson


Ineke Bosch


Locatie

Hotel Dennenhoeve
Elspeterweg 14-16
8071 PA Nunspeet

Telefoon: 0341 260 106
Fax: 0341 260 028

www.dennenhoeve.nl


Contactpersoon congres

Coosje de Wit


Congres 11 en 12 november 2006

Zaterdag 11 november 2006

10.00 - 11.00 Aankomst, inchecken, koffie

11.00 - 12.00 Rineke Brinkhof (i.s.m. Annemieke Mol Dubois)

De Feldenkrais-methode

Weten jouw handen wat jouw lichaam doet, weet jouw lichaam wat jouw handen doen?

Dr. Moshe Feldenkrais (1904-1984) was een natuurkundige die daarnaast enthousiast sportte. Een knieblessure beperkte hem ernstig in zijn functioneren. Niet tevreden met het resultaat van de reguliere behandelmethoden begon hij te observeren hoe hij bewoog wanneer hij wel en geen pijn had. Hij observeerde de bewegingen van jonge kinderen.
Op deze wijze integreerde hij oosterse gevechtskunsten, fysica, mechanica, electrotechniek, anatomie en gedragsfysiologie. Hij kwam tot de conclusie dat er een eenheid is van bewegen, denken, voelen en waarnemen. Een verandering in een van deze vier componenten leidt tot een verandering in de andere drie. De verandering komt tot stand door het zich bewust worden van verschillen. Hij koos het bewegen als uitgangspunt, omdat veranderingen in het bewegen het meest duidelijk te onderscheiden zijn. Hij ontwierp daarmee een methode van bewegen die helpt om, door middel van het zich bewust worden van bewegingen, de sleutel te vinden tot optimaal functioneren.
Hij ging ervan uit dat bewustwording van wat we doen leidt naar veranderingen in hoe we iets doen. Dit bewust worden gaat altijd over ons lichaam als geheel, de samenhang van het bewegen van onze handen en armen met de rest van ons lichaam. Uiteraard een belangrijk aspect voor zowel de pianist als de pianodocent.
We laten ervaren hoe bewegingen van uw armen samenhangen met die van bijvoorbeeld uw bekken en benen. En hoe het zich bewust worden van deze bewegingen leidt naar zelfonderzoek, het uitproberen van andere mogelijkheden en zo komen tot lichter gemakkelijker bewegen in het pianospel.
Rineke Brinkhof en Annemieke Mol Dubois zijn reeds jarenlang Feldenkrais practitioner en fysiotherapeut.

12.05 - 13.05 Michael Davidson

Misvattingen over frasering en articulatie

Vele klassieke principes over articulatie stammen uit de tijd van de barok, maar werden helaas bijna nooit aangegeven in de partituren. Later, bij de “Eerste Weense School” werd de notatie in veel opzichten duidelijker, maar bleef - en blijft - aanleiding geven tot misinterpretaties. In de romantische periode en de 20ste eeuw is er verwarring ontstaan over de begrippen articulatie en frasering. Veel componisten uit de laatste twee eeuwen hebben de klassieke notaties gehanteerd, maar niet altijd met dezelfde bedoelingen.
Bij studenten, maar ook bij grote artiesten in de concertzaal en op Cd, hoort men misvattingen op dit gebied. Michael Davidson zal sommige problemen bespreken, suggesties geven voor het lesgeven, en daarbij voorbeelden spelen, van J.S. Bach tot Sergej Prokofiev.

Michael Davidson is, hoewel geboren in Canada, sinds vele jaren Nederlands staatsburger. Als pianist trad hij in een vijftiental landen op en oogste internationaal lof met o.a. zijn uitvoeringen van alle pianosonates van Mozart en Schubert. Hij was solist in concerti van Mozart, Beethoven, Schumann en Gershwin en maakte radio opnames in verschillende landen. Hij heeft gedoceerd aan, onder andere, instituten als de Liszt Academy (Budapest), Sibelius Academy (Helsinki), Manhattan School of Music (New York). Hij was vele jaren hoofdvakdocent piano aan het Rotterdams Conservatorium. Hij is auteur van Mozart and the Pianist en The Classical Piano Sonata, from Haydn to Prokofiev, beide uitgegeven bij Kahn & Averill in Londen. Daarnaast heeft Michael Davidson vele artikelen, recensies, encyclopedieteksten, en zelfs twee romans geschreven. Hij is sinds 2004 bestuurslid van EPTA Nederland.

13.05 - 14.25 Lunchpauze

14.25 - 16.25 Willem Brons

Masterclasses rond de componist Mozart

Voormalig EPTA voorzitter Willem Brons doceert reeds sinds 1968 aan het Conservatorium van Amsterdam als hoofdvakdocent piano en heeft een grote reputatie opgebouwd als uitvoerend musicus, lecturer en docent. De klassieke uitvoeringspraktijk, ook op historische instrumenten, kent voor hem nauwelijks geheimen.

Aan de orde zullen komen de Sonate K.V. 282 in Es, de Sonate K.V. 310 in a en de 4-mains-sonate K.V. 358 in Bes.

16.25 - 1700 Theepauze

17.00 - 18.15 Algemene Ledenvergadering

18.15 - 20.00 Diner

20.15 - 21.15 Ineke Bosch, piano

W. A. Mozart: 3 Concerti voor klavier en strijkers naar Sonates van J.C. Bach K.V. 107

• No. 1 in D gr.t. (3 delen)
• No. 2 in G gr.t. (2 delen)
• No. 3 in Es gr.t. (2 delen)

Tijdens zijn tournee door Europa, ontmoette de 8-jarige Mozart de hofcomponist Johan Christian Bach (1735 - 1782), de jongste zoon van J.S.Bach. Ondanks het leeftijdsverschil voelden ze elkaar uitstekend aan en improviseerden ze vaak samen aan het klavier. Zo maakte Mozart ook kennis met zijn Klaviersonates opus 5, die juist waren uitgegeven. Mozart arrangeerde drie ervan tot zelfstandige kleine Concertos voor klavier, 2 violen en cello.

Mogelijk ontstonden ze in 1765 toen Mozart nog in Londen was, maar in de Edition Schott staat vermeld dat hij ze in Den Haag (!) tijdens zijn bezoek aan Holland gecomponeerd heeft. Kochel vermeldt echter 1770 als ontstaansjaar.

Deze concertjes zijn heel geschikt voor gevorderde leerlingen of jong talent.

Interessant is, dat Mozart de piano hier al solistisch laat optreden, in tegenstelling tot het concerto grosso, waarbij de solopartij en de begeleiding nog met elkaar wedijverden. Mozart voegde zelfs kadensen toe. De kadensen bij het concert in D zijn van Mozart's hand.
Dat Mozart deze concertjes vaak uitvoerde op zijn tournees, bewijst zijn bewondering voor J.C. Bach, en de invloed die hij op de jonge Mozart heeft gehad is onmiskenbaar!
Ineke Bosch, geboren te Haarlem, voltooide de Staatsexamens A en B en vervolgde haar studie bij Jaap Spaanderman aan het Amsterdam's Muzieklyceum. Daar behaalde zij het Einddiploma Solospel.
Zij studeerde daarna bij Maria Diamand-Curcio in Londen en bij Vlado Perlemuter in Parijs. Bij Perlemuter, die leerling was van Ravel, studeerde zij het Ravel repertoire. In de jaren 1978-1981 maakte zij vele opnamen voor de radio. Tevens trad zij op als soliste en kamermuziekspeelster en maakte een Cd met werken van Fauré en Ravel.

 

Zondag 12 november 2006

10.00 - 11.00 Bob Brouwer

Lezing met voorbeelden over de methodiek van Tobias Matthay

Behalve dat de denkbeelden van Matthay in deze lezing in grote lijnen theoretisch worden besproken, komt ook het zélf doen aan bod. Een aantal oefeningen zal met alle aanwezigen (als groep) praktisch worden behandeld, waardoor bepaalde aspecten van de techniek ook fysiek kunnen worden ervaren.
Aanschouwelijk onderwijs heeft zijn voordelen. Daarom zal Bob Brouwer, voor een beter begrip, twee leden van EPTA coachen bij het uitvoeren van deze (en andere) oefeningen.
Bob Brouwer studeerde aan het Rotterdams Conservatorium, voorafgaand aan zijn opleiding tot dirigent, piano bij Christiaan Grootveld, een leerling van Tobias Matthay en Karl Leimer.
Naast zijn werkzaamheden als dirigent heeft hij zich bijzonder verdiept in de pianopedagogie, met name in de methodiek van Matthay waarover hij als specialist regelmatig lezingen geeft.
De omvangrijke nalatenschap van Matthay behandelt Bob Brouwer in zijn onlangs verschenen boek "Pianistisch Perspectief".

11.00 - 11.35 Koffiepauze

11.35 - 12.40 Johanna Roels

Kinderen op vleugels

Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt aangetoond hoe het leren beheersen van het instrument hand in hand kan gaan met het scheppend vermogen. Hierbij kan, in een eerste fase, o.a. beeldende expressie dienen als uitgangspunt voor het componeren / improviseren.
In een tweede fase wordt er abstractie gemaakt (van de tekening) en leren kinderen het absolute karakter van muziek begrijpen.
Belangrijk hierbij is het componeerproces en de strategieën die kinderen gebruiken welke te vergelijken zijn met de compositietechnieken van volwassen componisten.
Ook het groepsgericht werken komt aan bod; kinderen zijn in staat samen te denken en samen te construeren. Verder zullen er nog voorbeelden volgen van getransformeerde (getekende) vaktermen en kinderpartituren (notaties).

Johanna Roels is docente piano en begeleidingspraktijk aan de Gemeentelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans van Heist op den Berg. Tevens is zij docente vakdidactiek piano en collectieve didactiek aan de Hogeschool van Antwerpen. (Campus Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium). Zij is auteur van het boek Kinderen op vleugels, uitgegeven bij Metropolis in 2002.

12.40 - 14.00 Lunchpauze

14.00 - 15.05 Joop Albracht

Het kan ook zo

Aan de hand van enkele stukken uit de middentrappen gaat Joop Albracht in op een aantal manieren waarop deze kunnen worden ingestudeerd.
Hij gaat daarbij uit van het adagium: "Lezen is herkennen". Het muzikaal/motorische referentiekader speelt hierbij een belangrijke rol.
Door een speelse benadering van het notenbeeld kun je ten opzichte van een stuk "ruimer in je jasje" komen te zitten, waardoor het spelen ervan werkelijk “spelen” en musiceren kan worden en daar is ons streven als docent toch uiteindelijk op gericht.

Joop Albracht studeerde bij Karel Hilsum te Amsterdam en nadien bij Louis Hiltbrand te Genève.
Hij is hoofdvakdocent aan het Fontys-Conservatorium te Tilburg, en heeft daar ook vele jaren het vak methodiek piano gegeven.

15.05 - 15.40 Theepauze

15.40 - 16.55 Bert van den Brink

Pianospelen met vier zintuigen

‘Als je - zoals ik - blind geboren bent is alles wat je leert en ervaart, via vier zintuigen in het voorstellingsvermogen terecht gekomen.
Eigenlijk is het onvoorstelbaar hoe mijn doen en laten zich heeft ontwikkeld met al zijn eigenschappen, consequenties, voors en tegens, veroorzaakt door het gemis van het gezichtsvermogen. Dit aspect speelt in werkelijk al het handelen een rol.
Met iemand die anders is, in casu blind, worden vaak vergelijkingen gemaakt. Consequentie van “het vergelijken” is vaak dat aspecten uit hun verband gehaald worden. In het kader van pianospelen zijn het vooral de oren van blinde mensen waar zienden zo jaloers op zijn, omdat zij denken dat die oren een soort wondermiddelen zijn. Er wordt gesuggereerd dat blinde mensen veel beter horen. Is dat aangetoond?
Vanmiddag vertel ik over mijn studeerervaringen die naast gelijkenissen ook verschillen tonen veroorzaakt door "het leven met vier in plaats van vijf zintuigen". Aan de orde komen o.a. het belang van de tastzin, de invloed op de motoriek en de wijze van instuderen en memoriseren.’

Bert van den Brink studeerde in 1982 cum laude af bij Herman Uhlhorn aan het Conservatorium in Utrecht. In dat zelfde jaar werd hij aan dit instituut aangesteld als docent piano lichte muziek en jazz. Als pianist werkte hij met artiesten als Chet Baker, Nat Adderley, Louis van Dijk, Thijs van Leer, Dee Dee Bridgewater en Denise Jannah.
Ook houdt hij zich, weliswaar in mindere mate, met de klassieke muziek bezig, zo maakte hij onlangs een Cd met de Winterreise van Schubert met de bariton Thomas Oliemans en vertolkte deze cyclus in de Kleine Zaal van het Concertgebouw te Amsterdam.

16.55 - 1700 Sluiting